🔴 शिक्षण आणि सृजनाचा रमणीय संगम – विद्यार्थी-शिक्षक साहित्य संमेलन

          कणकवलीच्या भूमीत नुकताच शिक्षण आणि साहित्याचा एक सुंदर आणि प्रेरणादायी संगम अनुभवायला मिळाला. सावडाव-नांदगाव संयुक्त केंद्राच्या वतीने आयोजित विद्यार्थी-शिक्षक साहित्य संमेलनाने केवळ विद्यार्थ्यांनाच नव्हे, तर शिक्षकांनाही एक नवीन ऊर्जा आणि साहित्यिक दृष्टिकोन प्रदान केला.         

          केंद्रशाळा सावडाव नं. १ च्या प्रांगणात ज्ञान आणि सर्जनशीलतेचा हा अनोखा सोहळा रंगला, जो शासनाच्या १०० दिवसांच्या कार्यक्रमाचा एक महत्त्वाचा भाग होता.

          या संमेलनाची सुरुवात एका उत्साही आणि पारंपरिक वातावरणात झाली. ज्ञान आणि विद्येची देवता सरस्वती आणि पुस्तके यांची पालखी म्हणजेच ग्रंथदिंडीचे वाजत गाजत स्वागत करण्यात आले. या मंगलमय वातावरणाने उपस्थितांच्या मनात एक सकारात्मक आणि ज्ञानात्मक ऊर्जा संचारली. केंद्राचे आधारस्तंभ आणि स्वागताध्यक्ष सद्गुरू कुबल यांनी आपल्या स्वागतपर भाषणातून या संमेलनाच्या आयोजनामागची पवित्र भावना आणि दूरदृष्टी स्पष्ट केली. शिक्षण आणि साहित्याच्या या अनोख्या मेळाव्यात सहभागी झालेल्या मान्यवरांनी दीपप्रज्वलन आणि शारदापूजन करून कार्यक्रमाला अधिक उंची आणि पावित्र्य प्रदान केले. कवी कुसुमाग्रज यांच्या प्रतिमेला अर्पण केलेले पुष्प आणि नांदगाव नं. १ च्या शिक्षिका प्रतिमा पोकळे यांच्या सुमधुर आवाजातील ‘लाभले आम्हास भाग्य बोलतो मराठी’ या गीताने उपस्थितांच्या मनात मराठी भाषेबद्दलचा आदर आणि अभिमान अधिक दृढ केला. केंद्रप्रमुख कुबल यांनी आपल्या प्रास्ताविकातून या संमेलनाची गरज आणि त्याचे महत्त्व सांगितले, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये वाचनाची आवड निर्माण होईल आणि त्यांच्यातील सुप्त प्रतिभांना एक व्यासपीठ मिळेल.

          विचारमंचावर उपस्थित असलेल्या शिक्षण क्षेत्रातील आणि सामाजिक क्षेत्रातील मान्यवरांनी या संमेलनाच्या महत्त्वाला अधिक उजाळा दिला. ज्येष्ठ निवृत्त केंद्रप्रमुख र.स. कामतेकर, ज्येष्ठ कार्यकर्ते अण्णा प्रभुदेसाई, मुख्याध्यापक सुहास सावंत आणि सुप्रिया हर्णे यांच्यासारख्या अनुभवी व्यक्तींच्या उपस्थितीने या कार्यक्रमाला मार्गदर्शन आणि प्रेरणा मिळाली. सर्व शिक्षा अभियानाचे विषयतज्ज्ञ सचिन तांबे यांनीही आपले महत्त्वपूर्ण विचार व्यक्त केले.

          या संमेलनाचे मुख्य आकर्षण होते विद्यार्थी आणि शिक्षकांचे कविसंमेलन. लहानग्या विद्यार्थ्यांनी आपल्या निरागस आणि संवेदनशील शब्दांनी श्रोत्यांची मने जिंकली. ओटव नं. १ च्या निधी गांवकर, स्वरा जाधव, समृद्धी तांबे आणि नांदगाव व सावडावच्या इतर विद्यार्थ्यांनी आपल्या स्वरचित कवितांमधून कल्पनांचे आणि भावनांचे सुंदर रंग भरले. याचबरोबर, शिक्षक सुहास सावंत, प्रतिमा पोकळे, प्रियांका भोगले यांच्यासारख्या काव्यप्रेमी शिक्षकांनीही आपल्या प्रतिभासंपन्न कविता सादर करून विद्यार्थ्यांना एक आदर्श निर्माण केला आणि त्यांना काव्यलेखनाची प्रेरणा दिली.

          अण्णा प्रभूदेसाई यांनी आपल्या मनोगतातून या युवा कवींचे आणि शिक्षक कवींचे कौतुक केले आणि त्यांना पुढील वाटचालीस शुभेच्छा दिल्या. ‘साहित्य संवाद’ या कार्यक्रमातून कवयित्री सरिता पवार यांच्याशी झालेली प्रकट मुलाखत एक अविस्मरणीय अनुभव ठरली. निवेदक राजेश कदम यांनी त्यांच्या साहित्यिक जीवनातील अनेक पैलू उलगडले. ‘राखायला हवी निजखूण’ या त्यांच्या प्रशंसित काव्यसंग्रहाला मिळालेल्या राज्यस्तरीय पुरस्कारांचा उल्लेख करत, त्यांच्या कवितेतील स्त्रीवादी जाणिवा आणि सामाजिक दृष्टीकोन यावर सुंदर चर्चा झाली. कवयित्री पवार यांनी आपल्या बालपणीच्या आठवणी आणि सामाजिक वास्तवाचे चित्रण करत सांगितले की, स्त्री ही केवळ सहनशीलतेची मूर्ती नसून, अन्यायविरुद्ध आवाज उठवण्याची आणि आपल्या भावना व्यक्त करण्याची ताकद तिच्यात असते. त्यांच्या या साहित्यिक योगदानाबद्दल त्यांना मिळालेल्या मानाच्या पुरस्कारांनी त्यांच्या कार्याचा गौरव झाला आणि दोन्ही केंद्रांच्या वतीने त्यांचा सत्कार करण्यात आला.

केंद्रप्रमुख कुबल यांनी कवयित्री सरिता पवार यांच्या पुढील साहित्यिक प्रवासासाठी शुभेच्छा व्यक्त केल्या. र.स. कामतेकर यांनी या संमेलनाच्या उत्कृष्ट आयोजनाबद्दल आयोजकांचे अभिनंदन केले. या संमेलनातील सेल्फी पॉईंटने एक आनंदी आणि उत्साही वातावरण निर्माण केले, जिथे शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांनी एकत्र येत या सुंदर दिवसाच्या आठवणींना कॅमेऱ्यात कैद केले. संमेलनाच्या प्रवेशद्वारावर रेखाटलेली सुंदर रांगोळी आणि कार्यक्रमाचे प्रभावी सूत्रसंचालन यांनी या कार्यक्रमाला अधिक आकर्षक बनवले.

          या यशस्वी संमेलनासाठी केंद्रप्रमुख सद्गुरू कुबल यांचे मार्गदर्शन आणि नांदगाव नं. १ चे शिक्षक संतोष देसाई यांचे आभार प्रदर्शन महत्त्वाचे ठरले. याशिवाय, दोन्ही केंद्रांतील सर्व शिक्षक आणि कर्मचाऱ्यांचे मोलाचे सहकार्य लाभले, ज्यामुळे शिक्षण आणि साहित्याचा हा सुंदर सोहळा यशस्वी झाला.

कणकवलीतील हे विद्यार्थी-शिक्षक साहित्य संमेलन केवळ एक कार्यक्रम नव्हता, तर ते शिक्षण आणि साहित्याच्या एकत्र येण्याचा एक सुंदर संदेश होता. या संमेलनाने विद्यार्थ्यांच्या मनात साहित्याची गोडी निर्माण केली आणि शिक्षकांनाही त्यांच्यातील साहित्यिकतेला प्रोत्साहन दिले. अशा प्रकारचे उपक्रम निश्चितच विद्यार्थ्यांच्या भावी आयुष्यात एक महत्त्वाचे स्थान निर्माण करतील आणि त्यांना अधिक संवेदनशील आणि ज्ञानसंपन्न बनवतील.

©️ प्रवीण अशितोष कुबलसर